NETİZ TV
geleceğin net portalı

Facebook’un Internet.org’u İnternet değildir, O Facebooknet’tir – Josh Levy

Facebook’un programı şeffaflıktan yoksun. Kullanıcı verileri ile
ilgili politikalar, hükümet taleplerine verilen yanıtlar, telekom
operatörü ortakları ile kurulan ortaklık modelleri veya programın
yönetimini içeren birçok önemli detay paylaşılmamaktadır

Bu hafta Facebook CEO’su Mark Zuckerberg “internet erişim olmayan
dünyanın üçte ikisini bağlamak” için markiz projesi Internet.org’u
duyurdu ve şimdi programa katılmak isteyen web sitelerini ve hizmetleri
davet ediyor. Zuckerberg’e göre, bu değişim (programın Ağ Tarafsızlığı
ilkelerini ihlal ettiği eleştirileri duyuruyu takip etti) “dünyadaki her
tekil kişiyi bağlamak için sürdürülebilir bir ekonomik model
oluştururken halka daha da fazla seçenek ve daha özgür hizmetler
sunacaktır.”

Fakat programın nasıl çalışacağını incelediğinizde, dünya çapında
halihazırda var olan, Ağ Tarafsızlığı’nı yoğun bir şekilde ihlal eden
bir hizmeti iyileştirmek yerine, değişimin her şeyi daha kötü hale
getireceği son derece açık.

Bu, Facebook’un internet hizmeti sağlayıcısına benzer bir şekilde
hizmet vermesine neden olmaktadır. Yerel veya ulusal telekom
şirketlerinin aksine tüm web trafiği Facebook’un sunucuları üzerinden
yönlendirilecektir. Diğer bir deyişle, internete bağlanmak için
Internet.org’u kullanan kişiler için Facebook, dünya enformasyonunun de facto eşik bekçisi olacaktır.
Ve ne yazık ki,Facebook ne kadar kötü bir eşik bekçisi olduğunu zaten gösteriyor.

Tipik bir örnek: Internet.org, kullanıcıları için büyük güvenlik
açıklarına ve zayıf noktalara neden olabilecektir. Çünkü Facebook,
katılımcı sitelerin SSL veya TLS gibi web trafiğini şifreleyen ve
kullanıcıları çevrimiçi saldırılardan koruyan en yaygın iki protokolün
kullanımına izin vermeyecektir. Bu tekil tercih, dünya çapında
milyonlarca insanın güvenliğini sarsacak bir potansiyele sahiptir.

Facebook’un programı aynı zamanda şeffaflıktan da yoksundur.
Kullanıcı verileri ile ilgili politikalar, hükümet taleplerine verilen
yanıtlar, telekom operatörü ortakları ile kurulan ortaklık modelleri
veya programın yönetimini içeren birçok önemli detay paylaşılmamaktadır.

Tüm bunlar, insanların Internet.org hakkında hâlihazırda sahip olduğu
kaygıları derinleştiriyor. Benim grubum Access’in de içinde olduğu çoğu
sivil toplum kuruluşunun da işaret ettiği gibi, Internet.org’un
insanları pahalı veri planlarına yönlendirmeden önce bağlantıyı tattıran
modeli, bu planları edinemeyecek olan milyonlarca yeni İnternet
kullanıcısının ekonomik gerçekliğini anlamak konusunda başarısızdır.
Geniş -dar olmayan- dijital bölünmeye uğrayacak bu kullanıcılar,
internet bağlantısı için ayrı ve eşitsiz yolda takılıp kalabilecektir.

Bu tür bir bağlantısallık “internet” değildir; onu “Facebooknet” diye
çağırmak daha uygundur. Internet.org, kullanıcıların Apple’ın App
Store’u veya Google’ın Play Store’ndan uygulamaları seçmesine benzer bir
şekilde kendisine doğrudan gönderilen web sitelerini ve servisleri
sunacaktır. Gerçekten açık internet bir şirketin anahtarını elinde
bulundurduğu bir uygulama deposu gibi çalışamaz ve çalışmamalı.

Zuckerberg Internet.org platformunu duyurduğunda, kendi Ağ
Tarafsızlığı tanımını kastederek, Ağ Tarafsızlığı fikrini destekleme
yolunu seçti. Zuckerberg “Bir kişinin, mobil operatörün ücret talep
etmesi nedeniyle bir videoya daha yavaş erişimi varsa, o zaman bu
kötüdür” diyor. Ancak, Zuckerberg’in bazı sitelere ücretsiz erişim söz
konusuyken diğer sitelere ücretsiz erişimin olmaması uygulaması ile
ilgili sorunu yoktur ve bu da kötüdür.

Mark Zuckerberg, Ağ Tarafsızlığı’nı gerçekten önemsiyorsa,
Internet.org’un onun temel ilkelerine saygı duyması gerekir. Örneğin,
Facebook, zayıf toplulukların tüm internete serbest ve ayrım
gözetmeyecek şekilde erişimine olanak sağlayarak ve düşük veri
kapaklarına[1]
sahip basit veri planları sunarak -veya telekomları sunmaya teşvik
ederek- önemli etkisini kaldıraç olarak kullanabilir. Böylesi bir
değişim, dünya çapında milyarlarca insanın tüm internete erişimini
sağlayacak gayeyi doğrudan karşılayabilir.

Facebook, Internet.org’u gelişmekte olan dünyanın tamamına, yeni
ortaklıklarına ilişkin oranları (Kolombiya, Gana, Hindistan, Endonezya,
Panama, Filipinler, yeni lansmanı yapılanlar) duyurarak hızla
sunmaktadır. Belki de bu yüzden gittikçe daha çok insan küresel Ağ
Tarafsızlığı çekişmesinde söz konusu olanın ne olduğunun farkına
varıyor. Dünya çapında düzinelerce STK, Ağ Tarafsızlığı’nın küresel bir
tanımı etrafında birleşti. Hindistan’da bir milyondan fazla insan,
Hindistan Telekom Düzenleme Kurulu’na (Telecom Regulatory Authority of
India – TRAI) Ağ Tarafsızlığı ile ilgili yorum gönderdi. Hint teknoloji
şirketleri Internet.org ile ilgili konuşuyor ve birçok durumda
programdan geri çekilmesi gerekliliği yönünde oy kullanıyorlar.

Şimdi dönüm noktasındayız. Çevrimiçi olacak sonraki üç milyar insan
ya bilgiye erişimde aynı yetkilerle ayrımcılığa uğramadan ilk üç
milyarın ifade araçlarından faydalanabilecek ya da kendi erişimlerinin
hemen ötesindeki açık internet yerine büyük teknoloji ve telekom
şirketleri tarafından inşa edilen duvarlı bahçedeki internet bağlantılı
hizmetlere ve uygulamalara sınırlı erişimle ikinci sınıf bir deneyim
yaşayacaklar.

Dipnot:

[1]
Veri Kapakları: Data Caps – Belirtilen bir zaman aralığında veri
transferi miktarının belirli bir eşiği aşmasını engelleyen sistem.

[wired.com’daki İngilizce orijinalinden Diyar Saraçoğlu tarafından Sendika.Org için çevrilmiştir]

 Sendika.Org

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeler alın, hemen abone olun.

Yorumlar